O krainie

Region Gór i Pogórza Kaczawskiego należy do najbardziej zróżnicowanych pod względem geologicznym i tektonicznym w Polsce. Są to góry zrębowe, to znaczy, że występują tu w sąsiedztwie, przesunięte w wyniku ruchów tektonicznych, zapadnięte rowy i wyniesione w górę zręby. Najstarsze skały budujące Góry i Pogórze Kaczawskie pochodzą z kambru i liczą ponad 500mln lat. Są to fyllity, łupki zieleńcowe, zieleńce, keratofiry i diabazy. Można je obserwować w licznych naturalnych odsłonięciach oraz nieczynnych już kamieniołomach. Procesy geologiczne, w tym także ruchy ziemi i wybuchy wulkanów, doprowadziły do powstania prawdziwego bogactwa, cennych skał i minerałów takich jak: chalkozyn, bornit, piryt, chalkopiryt, azuryt, malachit, galena, arsenopiryt, srebro rodzime, agat, ametyst, kryształ górski, chryzoberyl, rubin, cyrkon, granat, korund, topaz, turmalin, tytanit, szmaragd, kalcyt, kowelin, anhydryt, baryt i gips. W osadach rzecznych występuje złoto. Na obszarze Gór i Pogórza Kaczawskiego obserwować można ślady aż trzech okresów aktywności wulkanicznej. Monumentalnym przykładem wulkanizmu powaryscyjskiego, sięgającego ok. 250 mln lat wstecz, jest pomnik przyrody Organy Wielisławskie w Sędziszowej. Znacznie więcej śladów w postaci pokryw lawowych i kominów wulkanicznych pozostawił po sobie wulkanizm okresu miocenu (ok. 25mln lat p.n.e.). Był on następstwem głębokich spękań i przesunięć bloków skalnych, w wyniku których powstał min. sudecki uskok brzeżny. Procesy wulkaniczne doprowadziły do powstania kominów wulkanicznych min.: Ostrzycy Proboszczowickiej, Wilczej Góry, Czartowskiej Skały. Uczyniły Krainę Wygasłych Wulkanów rezerwuarem bazaltu. W Górach i na Pogórzu Kaczawskim bogato reprezentowane są również rudy metali – miedzi, ołowiu, srebra i żelaza, które eksploatowano w regionie od średniowiecza. Część starych, nieczynnych już wyrobisk jest miejscem poszukiwania cennych skał i minerałów. Spośród nich światową sławą cieszą się, należące do najpiękniejszych na świecie, kaczawskie agaty, które również swoje istnienie zawdzięczają obecności procesów wulkanicznych w regionie. Wiele śladów pozostawił lądolód skandynawski, który nadał ostateczny rys krajobrazowi dorzecza Kaczawy. Zaznaczył swoją obecność poprzez pozostawienie osadów piasków, żwirów i glin. Na szczytach, które wznosiły się jak wyspy nad lądolodem powstały gołoborza. Wulkaniczny krajobraz, zwłaszcza Pogórza Kaczawskiego, możemy podziwiać dzięki obecności w nim bazaltowych wzniesień dawnych wulkanów. Pejzaż Pogórza Kaczawskiego tworzy także inny unikatowy w Sudetach typ krajobrazu. Jest to zespół krawędzi strukturalnych tzw. kuest. W ich obrębie występują fantazyjne formy skalne utworzone w piaskowcu kredowym takie jak Krucze Skały w Jerzmanicach Zdroju, czy pseudokrasowe jaskinie w Dolinie Drążnicy. W Wojcieszowie nadal pozyskuje się wapienie krystaliczne nazywane, w uwagi na ich urodę, wojcieszowskimi marmurami. Góry i Pogórze Kaczawskie to jeden z niewielu w Polsce i Europie obszarów tak dobrze zachowanej przyrody. Wiele osób nazywa ten obszar „Dzikimi Kaczawami”, co podkreśla wyjątkowość i naturalność tych gór nie do końca jeszcze odkrytych zarówno przez turystów jak i naukowców. Niezliczone ostoje dzikiej przyrody zachwycą każdego, bez względu na porę roku.

Zobacz także