Informacje o Krainie Wygasłych Wulkanów

Skocz do tematu:

O krainie

Agaty

Rezerwat "Wilcza Góra"

Ostrzyca Proboszczowicka

Góra Wielisławka

Zamek Grodziec

....

Region Gór i Pogórza Kaczawskiego należy do najbardziej zróżnicowanych pod względem geologicznym i tektonicznym w Polsce. Są to góry zrębowe, to znaczy, że występują tu w sąsiedztwie, przesunięte w wyniku ruchów tektonicznych, zapadnięte rowy i wyniesione w górę zręby. Najstarsze skały budujące Góry i Pogórze Kaczawskie pochodzą z kambru i liczą ponad 500mln lat. Są to fyllity, łupki zieleńcowe, zieleńce, keratofiry i diabazy. Można je obserwować w licznych naturalnych odsłonięciach oraz nieczynnych już kamieniołomach. Procesy geologiczne, w tym także ruchy ziemi i wybuchy wulkanów, doprowadziły do powstania prawdziwego bogactwa, cennych skał i minerałów takich jak: chalkozyn, bornit, piryt, chalkopiryt, azuryt, malachit, galena, arsenopiryt, srebro rodzime, agat, ametyst, kryształ górski, chryzoberyl, rubin, cyrkon, granat, korund, topaz, turmalin, tytanit, szmaragd, kalcyt, kowelin, anhydryt, baryt i gips. W osadach rzecznych występuje złoto. Na obszarze Gór i Pogórza Kaczawskiego obserwować można ślady aż trzech okresów aktywności wulkanicznej. Monumentalnym przykładem wulkanizmu powaryscyjskiego, sięgającego ok. 250 mln lat wstecz, jest pomnik przyrody Organy Wielisławskie w Sędziszowej. Znacznie więcej śladów w postaci pokryw lawowych i kominów wulkanicznych pozostawił po sobie wulkanizm okresu miocenu (ok. 25mln lat p.n.e.). Był on następstwem głębokich spękań i przesunięć bloków skalnych, w wyniku których powstał min. sudecki uskok brzeżny. Procesy wulkaniczne doprowadziły do powstania kominów wulkanicznych min.: Ostrzycy Proboszczowickiej, Wilczej Góry, Czartowskiej Skały. Uczyniły Krainę Wygasłych Wulkanów rezerwuarem bazaltu. W Górach i na Pogórzu Kaczawskim bogato reprezentowane są również rudy metali – miedzi, ołowiu, srebra i żelaza, które eksploatowano w regionie od średniowiecza. Część starych, nieczynnych już wyrobisk jest miejscem poszukiwania cennych skał i minerałów. Spośród nich światową sławą cieszą się, należące do najpiękniejszych na świecie, kaczawskie agaty, które również swoje istnienie zawdzięczają obecności procesów wulkanicznych w regionie. Wiele śladów pozostawił lądolód skandynawski, który nadał ostateczny rys krajobrazowi dorzecza Kaczawy. Zaznaczył swoją obecność poprzez pozostawienie osadów piasków, żwirów i glin. Na szczytach, które wznosiły się jak wyspy nad lądolodem powstały gołoborza. Wulkaniczny krajobraz, zwłaszcza Pogórza Kaczawskiego, możemy podziwiać dzięki obecności w nim bazaltowych wzniesień dawnych wulkanów. Pejzaż Pogórza Kaczawskiego tworzy także inny unikatowy w Sudetach typ krajobrazu. Jest to zespół krawędzi strukturalnych tzw. kuest. W ich obrębie występują fantazyjne formy skalne utworzone w piaskowcu kredowym takie jak Krucze Skały w Jerzmanicach Zdroju, czy pseudokrasowe jaskinie w Dolinie Drążnicy. W Wojcieszowie nadal pozyskuje się wapienie krystaliczne nazywane, w uwagi na ich urodę, wojcieszowskimi marmurami. Góry i Pogórze Kaczawskie to jeden z niewielu w Polsce i Europie obszarów tak dobrze zachowanej przyrody. Wiele osób nazywa ten obszar „Dzikimi Kaczawami”, co podkreśla wyjątkowość i naturalność tych gór nie do końca jeszcze odkrytych zarówno przez turystów jak i naukowców. Niezliczone ostoje dzikiej przyrody zachwycą każdego, bez względu na porę roku.

Rezerwat „Wilcza Góra”

Utworzony dla ochrony oryginalnego układu słupów bazaltowych przypominających płatki róży. Kamieniołom, który eksploatował bazalt z komina wulkanu trzęsącego okolicą zaledwie 17 mln lat temu, odsłonił niezwykłej urody skały. To wyniosłe wzgórze (367m) kryje w sobie nie tylko wartości geologiczne, ale również cenne rośliny ciepłolubne. Legenda mówi o wielkich skarbach ukrytych w pobliżu przez zbójnika Czarnego Krzysztofa..

 

 

Do dziś w pobliżu przy zielonym szlaku znajdują się trzy piękne jaskinie piaskowcowe – Skalny Wodospad, Wilcza i Niedźwiedzia Jama. Dotrzeć tu można zielonym szlakiem spacerowym od Złotoryi przez Jerzmanice lub od Wilkowa.

Góra Wielisławka

Z pomnikiem przyrody: Wielkie Organy Wielisławskie w Sędziszowej nad Kaczawą. Koniecznie należy obejrzeć te niezwykłe formy ciosu riolitowego o czerwonej barwie, ułożone w kształcie wachlarza. Na szczycie, z którego rozciąga się piękny widok na rozległą panoramę Gór Kaczawskich, znajdują się pozostałości podwójnego średniowiecznego grodziska z ruinami zamku zbójnickiego i karczmy. W górze znajdują się liczne jaskinie, sztolnie kopalni złota i tajemnicze zapadliska. Wielisławka jest również ostoją wielu cennych i rzadkich gatunków fauny i flory, które pięknie ukazuje otwarta niedawno 3,2km edukacyjna ścieżka przyrodnicza.

Agaty

Góry Kaczawskie to polska Mekka poszukiwaczy agatów - pięknych, półszlachetnych, powulkanicznych skał. Znajdą tu Państwo znane dla poszukiwaczy miejsca:

  • kamieniołom w Lubiechowej z agatami czarno białymi i ametystami,
  • Gozdno,
  • Nowy Kościół, Różana, Sokołowiec z agatami w różowym porfirze,
  • kamieniołom Przeździedza z agatami wstęgowymi,

„Ostrzyca Proboszczowicka”

- zwana Śląską Fudżijamą, rezerwat geologiczno-florystyczny, utworzony dla ochrony zespołu roślin i unikatowego gołoborza bazaltowego. Wierzchołek góry jest kominem wygasłego wulkanu a jednocześnie  jednym z najwspanialszych punktów widokowych (501m), jak pisał stary kronikarz to tu „można zrzucić ze stóp kurz dnia codziennego i doskonałym leśnym powietrzem odświeżyć ciało i ducha”.Występują tu rzadkie ślimaki naskalne – świdrzyki małe i motyle (niepylaka apollo). Stożek ten stanowił w okresie kultury łużyckiej ośrodek kultu słońca. W czasach reformacji - w rejonie Spitzberg (niem. nazwa) mieszkało wielu„innowierców”, należących do protestanckiej sekty schwenckfeldystów. Legenda mówi, że znaleźli się oni tam wypadając diabłu z worka. A było to tak... Niewiernych mieszkańców Legnicy i okolic diabeł postanowił zabrać do piekła na końcu świata. Powsadzał więc ich do olbrzymiego wora, który zawadzając o skalisty szczyt wzgórza rozdarł się i niewierni rozsypali po okolicy. Do dziś ich potomkowie przyjeżdżają z całego świata do Twardocic, aby zobaczyć obelisk postawiony na wspomnienie tamtych czasów i ich duchowego przywódcy Daniela Caspara von Schwenckfeld.

W połowie XIX w. pod szczytem wybudowano gospodę – schronisko turystyczne, a dla ułatwienia wejścia na szczyt zbudowano bazaltowe schodki z poręczami oraz kamienne ławki. W 1945 r. i później krył się tu rozbójnik – partyzant Czarny Janek. Wizerunek śląskiej Fudżijamy stanowi nieodłączny element malowniczego i tajemniczego Pogórza Kaczawskiego. Prowadzą tędy – Szlak Zamków Piastowskich i Szlak Wygasłych Wulkanów z miejscowości Bełczyna i Proboszczów.

Zamek Grodziec

Grodziec. Miejscowość położona jest w odległości 23 km na południowy zachód od Chojnowa, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno. Po przebyciu około 1 km w kierunku północno- zachodnim od wioski znajduje się bazaltowa góra, wznosząca się na wysokość 389 m n.p.m. Na szczycie, pośród zieleni góruje zamek, będący ostatnim miejscem tzw. Szlaku Grodów Piastowskich (szlak zielony), biegnącego od Zagórza Śląskiego.

Zamek - od czasów powojennych - zawsze wzbudzał zainteresowanie i przyciągał turystów.

Korzystna lokalizacja - z dala od wiejskich zabudowań, naturalna sceneria - sprawia, że nie słuchać tu odgłosów współczesnej cywilizacji.
Źródła historyczne podają, że nazwa zamku pochodzi od Góry Grodica, gdzie plemiona Bobrzan oddawały cześć swoim bóstwom. Inne zakładają, że usytuowany na samym szczycie gród miał zagradzać drogę wrogom - od słowa "grodzi". Dokładne określenie daty powstania nie jest łatwe. Najstarsze dokumenty (pisane) o Śląsku podają, że w 1155 roku gród zyskał rangę kasztelanii. Kasztelania w Grodźcu powstała na przełomie X i XI w. i utrzymała się do XIII w. Od 1155 roku po dzień dzisiejszy - dawny gród, kasztelania, rezydencja książąt, zamek, obiekt turystyczny - przechodzi różne dzieje, miewa wielu właścicieli, z którymi wiążą się pełne tajemniczości legendy i fakty historyczne.
o kilka wybranych dat, przedstawiających losy zamczyska
  • 1155 - pierwsza data odnotowana w bulli papieża Hadriana IV dla biskupstwa wrocławskiego mówiąca o przekształceniu grodu w kasztelanię. Do XV wieku - Grodziec - wg źródeł - często zmienia właścicieli, staje się siedliskiem rozbójników.
  • 1427-31 - wojny husyckie przyczyniają się do częściowego zniszczenia grodu
  • 1473 - Grodziec należy do książąt legnicko- brzeskich, powstaje kwadratowa wieża
  • 1522-24 - powstają budynki mieszkalne w części zachodniej zamku, powiększane są umocnienia obronne
  • 1549 - wielki turniej rycerski z udziałem 102 rycerzy, 123 dam dworu, 99 knechtów oraz aktorów i pospólstwa
  • 1751 - runęła główna wieża wjazdowa
  • 1766 - pożar zamku od uderzenia pioruna, wali się sklepienie górnej sali
  • 1806-08 - okres okupacji napoleońskiej odbija się niekorzystnie na zamku, który zostaje dokładnie ogołocony, a sprzęt i obrazy spalone
  • 1822 - Hochberg odbudowuje zamek i tworzy park krajobrazowy
  • 1908 - wizyta króla pruskiego Wilhelma II, któremu przypada zaszczyt przekazania obiektu na cele turystyczne i muzealne
  • 1945 - po wojnie pożar zmienia zamek w ruinę, brak gospodarza pogłębia dewastację
  • 1958-62 - na polecenie wojewódzkiego konserwatora zabytków przeprowadza się inwentaryzację pomiarową oraz zabezpiecza zamek (pokrycie dachów)
  • 1979 - zamek przejmuje Urząd Gminy w Zagrodnie, użytkownikiem jest ZW PTTK
  • 1993 - zamek zostaje wydzierżawiony panu Andrzejowi Ganska

Gospodarz zamku - mimo prowadzonego remontu - udostępnia obiekt zwiedzającym turystom, którzy mają okazję zobaczyć jego wnętrze w całej surowości i nagości zanim nastąpią zmiany w wystroju i przeznaczeniu sal. Jak każdy zamek, Grodziec ma również swoje tajemnice i legendy warte poznania m.in. o rycerzy w szkarłatnym płaszczu, czarnej zjawie, pięknej studni, duchu krwawej Elfrydy, Czarnym Krzysztofie, tragicznej miłości i krążącej po byłych komnatach Białej Damie.
Zamek zajmuje rozległy teren. Od północy rozciąga się duże przedzamcze, nieco wyżej od południa leży górny zamek.  Podzamcze otoczone kamiennym murem obronnym i fosą posiada kształt wydłużonego, nieregularnego prostokąta. Mury zamku górnego stanowią nieregularny sześciobok z basztami na narożach i wieżą mieszkalną w części południowej. Wjazd na zamek odbywa się przez budynek bramny. Między murami podzamcza i zamku górnego wybudowano od wschodu i zachodu dwie basteje. Dziedziniec zamku otoczony jest zabudowaniami, z których tylko część zachowała się niezrujnowana. Najciekawszy jest budynek pałacu usytuowany w części południowo- wschodniej i połączony z wieżą mieszkalną. Ta budowla dwukondygnacjowa przykryta została stromym dachem. Posiada taras od strony dziedzińca i sklepione wnętrza. Interesujące są sale w części północnej ze sklepieniem gwiaździstym i krzyżowo- żebrowym oraz wnętrze kaplicy w części południowej. W pałacu znajduje się szereg ciekawych portali i innych detali architektonicznych pochodzących z czasów budowy i generalnej przebudowy.
Docelowo zamek pełnić ma funkcję turystyczną z bazą noclegową, restauracją, kawiarnią, galerią i innymi atrakcjami. Na razie turyści korzystać mogą z bufetu i kawiarenki "pod chmurką" na dziedzińcu, a z wieży widokowej podziwiać panoramę okolicy. Odbywają się tu spotkania okolicznościowe (wesela, zabawy taneczne, dyskoteki, pieczenie barana, kiełbasek przy ognisku itp.), a w sezonie ciekawe imprezy plenerowe, koncerty zespołów, plenert malarskie, turnieje rycerskie etc.
źródło: www.grodziec.com